در حسابداری حقوق و دستمزد، علاوه بر پرداختهای نقدی، مزایای غیر نقدی هم به کارکنان تعلق میگیرد. ثبت حسابداری مزایای غیر نقدی فرآیندی است که طی آن ارزش این مزایا (مانند مسکن، خودرو، بن کالا و خدمات رفاهی) شناسایی، ارزشگذاری و در دفاتر مالی ثبت میشود. این فرآیند باید مطابق استانداردهای حسابداری و هماهنگ با آخرین قوانین مالیاتی و بیمهای کشور انجام شود. در سال ۱۴۰۴، تغییرات قابلتوجهی در مقررات مالیات حقوق و بیمه تأمین اجتماعی اعمال شده که بر نحوه ثبت و گزارش این مزایا اثرگذار است.
هدف این مقاله از شرکت حسابداری مدبران تهران، ارائه یک راهنمای جامع برای ثبت حسابداری مزایای غیر نقدی است که علاوه بر جنبههای فنی و حسابداری، آخرین تغییرات قانونی سال ۱۴۰۴ را نیز پوشش میدهد.
تعریف مزایای غیر نقدی و اهمیت ثبت آنها
مزایای غیر نقدی، کلیه منافع و خدماتی هستند که کارفرما به کارکنان ارائه میدهد اما بهجای وجه نقد، بهصورت کالا یا خدمات است. نمونههای رایج شامل:
-
مسکن سازمانی (با یا بدون اثاثیه)
-
خودرو اختصاصی (با یا بدون راننده)
-
بن خرید کالا یا کارت هدیه
-
تأمین خوراک، پوشاک یا خدمات رفاهی دیگر
اهمیت ثبت حسابداری مزایای غیر نقدی:
-
بخشی از هزینههای پرسنلی سازمان را تشکیل میدهد و بر سود و زیان اثر میگذارد.
-
در محاسبه مالیات بر حقوق و بیمه تأمین اجتماعی لحاظ میشود.
-
شفافیت مالی و رعایت الزامات قانونی را تضمین میکند.
آماده ارائه خدمات مالی و حسابداری به شما هستیم
برای دریافت مشاوره و استعلام قیمت، همین حالا با ما تماس بگیرید.
آماده ارائه خدمات مالی و حسابداری به شما هستیم
برای دریافت مشاوره و استعلام قیمت، همین حالا با ما تماس بگیرید.
تغییرات قانونی سال ۱۴۰۴ در خصوص مزایای غیر نقدی
-
سقف معافیت مالیات حقوق به ۲۴,۰۰۰,۰۰۰ تومان در ماه افزایش یافته و بهتبع آن، سقف معافیت مزایای غیر نقدی سال ۱۴۰۳ نسبت به ۱۴۰۴ افزایش داشته و اکنون به ۴۸ میلیون تومان رسیده است.. طبق بند ۱۲ ماده ۹۱ قانون مالیاتهای مستقیم، این میزان از مالیات معاف است و مازاد بر آن مشمول مالیات میشود.
-
همه انواع مزایا (نقدی و غیر نقدی، مستمر یا غیرمستمر) مشمول مالیات هستند.
-
مزایای رفاهی و انگیزشی، پس از اعمال معافیت، با نرخ ثابت ۱۰٪ مشمول مالیات میشوند.
-
از نظر بیمه، مزایای غیر نقدی مستمر (مثل حق مسکن یا خواروبار ماهانه) مشمول بیمه هستند، اما مزایای غیرمستمر و مناسبتی (مثل کارت هدیه اعیاد) از بیمه معافاند.
بیشتر بخوانید: تعریف تهاتر در حسابداری و انواع آن
مراحل ثبت حسابداری مزایای غیر نقدی
۱. ثبت در هنگام تخصیص حقوق
ارزش مزایای غیر نقدی همزمان با حقوق و دستمزد ماهانه شناسایی و ثبت میشود:
-
بدهکار: هزینه حقوق و دستمزد
-
بستانکار: حقوق پرداختنی یا مزایای غیر نقدی پرداختنی
۲. ثبت در هنگام پرداخت مزایا
اگر مزایای غیر نقدی در زمان تخصیص پیشبینی و ثبت نشده باشند، هنگام پرداخت آنها، ثبت حسابداری انجام میشود. این روش معمولاً برای مزایای مناسبتی یا موردی استفاده میشود.
اگر برای ثبت حسابداری مزایای غیر نقدی یا دیگر انواع خدمات حسابداری به کمک نیاز دارید، کارشناسان شرکت حسابداری مدبران تهران آماده ارائه مشاوره تخصصی هستند.

ارزشگذاری مزایای غیر نقدی در سال ۱۴۰۴
طبق ماده ۸۳ قانون مالیاتهای مستقیم:
| نوع مزایای غیر نقدی | روش ارزشگذاری | توضیح |
| مسکن سازمانی با اثاثیه | ۲۵٪ حقوق و مزایای نقدی مستمر ماهانه | درصد از حقوق پایه + مزایای نقدی ماهانه |
| مسکن سازمانی بدون اثاثیه | ۲۰٪ حقوق و مزایای نقدی مستمر ماهانه | درصد از حقوق پایه + مزایای نقدی ماهانه |
| خودرو اختصاصی با راننده | ۱۰٪ حقوق و مزایای نقدی مستمر ماهانه | درصد از حقوق پایه + مزایای نقدی ماهانه |
| خودرو اختصاصی بدون راننده | ۵٪ حقوق و مزایای نقدی مستمر ماهانه | درصد از حقوق پایه + مزایای نقدی ماهانه |
| سایر مزایای غیر نقدی | بهای تمامشده برای کارفرما | قیمت خرید یا هزینه ارائه مزایا به کارمند |
نکته: این مبالغ به حقوق نقدی اضافه میشوند و سپس مالیات و بیمه بر اساس مجموع آن محاسبه میگردد.
محاسبه مالیات مزایای غیر نقدی
۱. تعیین سقف معافیت: تا ۴۸,۰۰۰,۰۰۰ تومان در سال (دو دوازدهم معافیت سالانه) از مالیات معاف است.
۲. محاسبه مالیات مازاد: مازاد بر سقف معافیت، به درآمد مشمول مالیات اضافه شده و طبق نرخهای پلکانی یا نرخ ثابت (برای مزایای رفاهی و انگیزشی) محاسبه میشود.
در محاسبه مالیات مزایای غیر نقدی، ابتدا ارزش ریالی این مزایا (مانند مسکن، خودرو یا بن کالا) به حقوق نقدی ماهانه اضافه میشود تا مجموع درآمد مشمول مالیات بهدست آید. سپس معافیت سال ۱۴۰۴ اعمال و مازاد آن طبق نرخهای قانونی محاسبه میگردد.
ثبت مالیات در دفاتر حسابداری:
| شرح حساب | بدهکار | بستانکار |
| هزینه حقوق و دستمزد | ××× | – |
| مالیات حقوق پرداختنی | – | ××× |
ثبت بیمه مزایای غیر نقدی
اگر مزایای غیر نقدی ماهیت مستمر داشته باشند، مشمول بیمه تأمین اجتماعی میشوند. برای ثبت حسابداری بن کارت و سایر انواع کالای غیر نقدی، باید بهای تمامشده را در دفاتر مالی ثبت کنید.
ثبت بیمه:
| شرح حساب | بدهکار | بستانکار |
| هزینه حقوق و دستمزد | ××× | – |
| بیمه پرداختنی | – | ××× |
مزایای غیرمستمر (مثل بن کالا در اعیاد) از بیمه معاف هستند و نیازی به این ثبت ندارند.
برای ثبت درست بیمه مزایای غیر نقدی و پیشگیری از جرایم تأمین اجتماعی، از خدمات تخصصی مشاوره حسابداری و مشاوره مالی مدبران تهران استفاده کنید.
با تصمیمگیری مالی درست، آینده کسبوکارتان را تضمین کنید!
برای دریافت مشاوره تخصصی حسابداری و برآورد هزینه خدمات، همین حالا با مدبران تهران تماس بگیرید:
با تصمیمگیری مالی درست، آینده کسبوکارتان را تضمین کنید!
برای دریافت مشاوره تخصصی حسابداری و برآورد هزینه خدمات، همین حالا با مدبران تهران تماس بگیرید:
مثال محاسبه و ثبت حسابداری مزایای غیر نقدی
فرض کنید کارمندی با حقوق نقدی ۳۰,۰۰۰,۰۰۰ تومان، از مسکن سازمانی بدون اثاثیه (۲۰٪ حقوق پایه) استفاده میکند:
| شرح مورد | مبلغ (تومان) | توضیح |
| حقوق نقدی ماهانه | ۳۰,۰۰۰,۰۰۰ | حقوق پایه |
| نوع مزایا | مسکن سازمانی بدون اثاثیه | مشمول ارزشگذاری |
| درصد ارزشگذاری | ۲۰٪ | طبق ماده ۸۳ |
| ارزش مزایای غیر نقدی | ۶,۰۰۰,۰۰۰ | ۲۰٪ × ۳۰,۰۰۰,۰۰۰ |
| مجموع درآمد مشمول مالیات | ۳۶,۰۰۰,۰۰۰ | حقوق نقدی + مزایا |
| مالیات حقوق | طبق نرخهای ۱۴۰۴ | پس از معافیت |
| بیمه تأمین اجتماعی | بر اساس مجموع | در صورت مستمر بودن مزایا |
جمعبندی
ثبت حسابداری مزایای غیر نقدی یکی از بخشهای کلیدی حسابداری حقوق و دستمزد است که در سال ۱۴۰۴ اهمیت بیشتری پیدا کرده است. با توجه به تغییر سقف معافیت مالیاتی، نرخهای جدید محاسبه مالیات مزایا، و شفافسازی قوانین بیمهای، حسابداران باید با دقت بیشتری این فرآیند را مدیریت کنند.
بیتوجهی به ثبت دقیق مزایای غیر نقدی میتواند پیامدهای جدی به همراه داشته باشد، از جمله:
-
جرایم و جریمههای مالیاتی ناشی از گزارش نادرست یا ناقص
-
بدهیهای بیمهای به سازمان تأمین اجتماعی
-
ایجاد ابهام در صورتهای مالی و کاهش شفافیت گزارشها
برای پیشگیری از این مشکلات، توصیه میشود:
-
ارزشگذاری مزایا را همواره بر اساس ماده ۸۳ قانون مالیاتهای مستقیم انجام دهید.
-
معافیتها و نرخهای سال ۱۴۰۴ را در محاسبات مالیات و بیمه لحاظ کنید.
-
مزایا را از نظر مستمر یا غیرمستمر بودن بهدرستی تفکیک کنید.
-
از نرمافزارهای حسابداری بهروز استفاده کنید تا محاسبات بهصورت خودکار و بدون خطا انجام شود.
-
اسناد و مدارک مربوط به اعطای مزایا را نگهداری کنید تا در صورت حسابرسی، شفافیت و انطباق با قوانین ثابت شود.
رعایت این نکات باعث میشود سازمان علاوه بر پایبندی به الزامات قانونی، از مدیریت مالی دقیقتر، کاهش ریسک جرایم مالیاتی و بیمهای و افزایش اعتماد ذینفعان بهرهمند شود.
محاسبه دقیق مالیات و ثبت درست بیمه و استفاده از معافیتهای قانونی نیاز به تجربه و دانش بهروز دارد. تیم مدبران تهران با ارائه مشاوره مالیاتی و خدمات مالی، به شما کمک میکند تا مطابق قانون، کمترین مالیات را بپردازید.
شرکت حسابداری مدبران تهران
سوالات متداول
- مزایای غیر نقدی چیست؟
مزایایی مثل مسکن، خودرو، بن کالا یا خدمات رفاهی که بهجای پول نقد به کارکنان داده میشود. - تفاوت مزایای غیر نقدی مستمر و غیر مستمر چیست؟
مستمر هر ماه یا منظم پرداخت میشود؛ غیرمستمر فقط در مناسبتها یا موارد خاص. - مزایای غیر نقدی مشمول بیمه هستند؟
مزایای مستمر مشمول بیمهاند، مزایای غیرمستمر معاف از بیمه هستند. - چه مقدار از مزایای غیر نقدی از مالیات معاف است؟
در سال ۱۴۰۴ تا سقف ۴۸,۰۰۰,۰۰۰ تومان در سال (دو دوازدهم معافیت سالانه) معاف است. - اگر مزایای غیر نقدی به سقف معافیت نرسد چه میشود؟
باید در لیست مالیات ثبت شود ولی مالیات آن صفر است. - مزایای غیر نقدی چه اثری در مالیات و بیمه دارد؟
بعد از ارزشگذاری در فرآیند ثبت حسابداری مزایای غیر نقدی، مبلغ آن به حقوق اضافه میشود و اگر مستمر باشد، بیمه هم به آن تعلق میگیرد. - آیا همه مزایای غیر نقدی مشمول بیمه هستند؟
خیر، برخی مزایای غیر نقدی معاف از بیمه هستند، مثل بن کالا یا هدیه مناسبتی. - پرداخت بن غیر نقدی چگونه ثبت میشود؟
باید ارزش ریالی آن را مشخص و در حساب «مزایای غیر نقدی پرداختنی» ثبت کرد.




