در دنیای حسابداری و امور مالی، یکی از چالشهای رایج، تطبیق اطلاعات ثبتشده در دفاتر شرکت با صورتحساب ارائهشده توسط بانک است. به این فرآیند، «مغایرتگیری بانکی» گفته میشود و حاصل آن، صورت مغایرت بانکی است. این صورت، گزارشی است که اختلاف موجود بین مانده حساب در دفاتر و مانده اعلامشده توسط بانک را شناسایی و تحلیل میکند.
با این حال، صرف شناسایی مغایرت کافی نیست. حسابدار باید بتواند ثبتهای اصلاحی صورت مغایرت بانکی را در دفاتر اعمال کند تا اسناد مالی با واقعیتهای بانکی مطابقت پیدا کنند. این ثبتها نهتنها برای ارائه صورتهای مالی دقیق ضروری هستند، بلکه در رعایت استانداردهای حسابداری و جلوگیری از بروز مشکلات مالیاتی نیز نقش کلیدی دارند.
در این مسیر، استفاده از خدمات حسابداری تخصصی میتواند فرآیند مغایرتگیری و اعمال ثبتهای اصلاحی را سریعتر و دقیقتر کند. شرکت حسابداری مدبران تهران با تجربه و دانش بهروز خود، آماده ارائه مشاوره و انجام این امور برای شرکتها و کسبوکارهاست.
ضرورت مغایرتگیری بانکی
وجود مغایرت بین دفاتر و صورتحساب بانک امری طبیعی است و میتواند به دلایل متعددی رخ دهد:
-
تأخیر در ثبت عملیات بانکی در دفاتر
-
عملیات بانکی که در دفاتر ثبت نشدهاند (مثل کارمزد بانک یا سود سپرده)
-
وجوه بینراهی یا چکهایی که هنوز وصول نشدهاند
-
اشتباهات انسانی یا سیستمی در ثبت تراکنشها
بیتوجهی به این مغایرتها میتواند باعث ارائه گزارشهای مالی نادرست، بروز مشکل در نقدینگی شرکت و حتی جریمههای مالیاتی شود. به همین دلیل، مغایرتگیری بانکی و ثبتهای اصلاحی بخشی جدانشدنی از چرخه حسابداری است.
مسیر مالی هوشمندانه با مشاوره حسابداری مدبران تهران
همین حالا برای دریافت مشاوره و پاسخ به سوالات حسابداری تماس بگیرید.
مسیر مالی هوشمندانه با مشاوره حسابداری مدبران تهران
همین حالا برای دریافت مشاوره و پاسخ به سوالات حسابداری تماس بگیرید.
اقلام باز: چه چیزهایی باعث مغایرت میشوند؟
اقلام باز به تراکنشهایی گفته میشود که در یک طرف (دفاتر یا بانک) ثبت شدهاند اما هنوز در طرف دیگر ثبت نشدهاند. این موارد تا زمان ثبت و تطبیق، باعث اختلاف مانده حساب میشوند. اقلام باز معمولاً در چهار دسته زیر قرار میگیرند:
| دسته | توضیح | مثالهای رایج |
| اقلام باز بدهکار دفاتر | مواردی که در دفاتر شرکت به عنوان افزایش موجودی بانک ثبت شدهاند اما هنوز در صورتحساب بانک منعکس نشدهاند. | واریزی بینراهی، چک دریافتشده که هنوز وصول نشده |
| اقلام باز بستانکار دفاتر | مواردی که در دفاتر شرکت به عنوان کاهش موجودی بانک ثبت شدهاند اما هنوز در بانک اعمال نشدهاند. | چک صادره که هنوز پرداخت نشده |
| اقلام باز بدهکار بانک | مواردی که بانک موجودی را افزایش داده ولی در دفاتر ثبت نشدهاند. | واریز مستقیم مشتری به حساب، سود سپرده |
| اقلام باز بستانکار بانک | مواردی که بانک موجودی را کاهش داده ولی در دفاتر ثبت نشدهاند. | کارمزد بانک، برداشت مستقیم بانک |
روشهای مرسوم مغایرتگیری
سه روش اصلی برای تهیه صورت مغایرت بانکی وجود دارد. انتخاب روش مناسب به سیاست سازمان و نوع حسابداری بستگی دارد:
-
مبنای مانده بانک
در این روش، مانده صورتحساب بانک مبنا قرار میگیرد و اصلاحات لازم بر اساس آن انجام میشود. -
مبنای مانده دفاتر
مانده دفاتر شرکت مبناست و اقلام باز بانکی به آن اضافه یا از آن کسر میشود. -
مبنای مانده واقعی
ابتدا تمامی اقلام باز در دفاتر و بانک شناسایی میشود و سپس مانده واقعی محاسبه و هر دو طرف بر اساس آن اصلاح میشوند.
روش مغایرت گیری حساب مشتریان
مغایرت گیری حساب مشتریان فرآیندی است که در آن مانده حساب ثبتشده در دفاتر شرکت با مانده حساب اعلامی توسط مشتری مقایسه میشود. این کار معمولاً در پایان دورههای مالی، قبل از صدور صورتهای مالی یا حتی بهصورت دورهای (ماهانه/فصلی) انجام میشود تا از صحت ارقام و جلوگیری از بروز اختلافات مالی اطمینان حاصل شود.
مراحل کلی مغایرتگیری حساب مشتریان:
- استخراج مانده حساب مشتری از دفاتر معین یا سیستم حسابداری
- دریافت تأییدیه مانده حساب از مشتری (توسط نامه یا ایمیل)
- مقایسه اقلام بدهکار و بستانکار ثبتشده در هر دو طرف
- شناسایی و اصلاح مغایرتها از طریق ثبتهای اصلاحی
نکته: همانند صورت مغایرت بانکی، این فرآیند نیز میتواند با استفاده از نرمافزارهای حسابداری و گزارشگیری خودکار سریعتر و دقیقتر انجام شود.
مراحل تهیه صورت مغایرت بانکی
تهیه صورت مغایرت بانکی یک فرآیند چندمرحلهای است که باید با دقت انجام شود تا نتیجه نهایی دقیق باشد. مراحل کار به این ترتیب است:
-
دریافت صورتحساب بانک
-
معمولاً بهصورت ماهانه از بانک دریافت میشود.
-
باید شامل تمامی تراکنشهای ثبتشده در بازه زمانی موردنظر باشد.
-
-
مقایسه با دفاتر حسابداری شرکت
-
تراکنشهای ثبتشده در دفتر بانک (دفتر کل یا معین) با اقلام موجود در صورتحساب بانک تطبیق داده میشود.
-
-
شناسایی اقلام باز
-
اقلامی که فقط در یکی از دو منبع (دفاتر یا بانک) وجود دارند شناسایی میشوند.
-
این اقلام در دستهبندی چهارگانه (که در بخش ۲ گفتیم) قرار میگیرند.
-
-
تهیه صورت مغایرت بانکی
-
صورت مغایرت بهگونهای تنظیم میشود که اختلاف بین مانده دفاتر و مانده بانک توضیح داده شود.
-
این صورت میتواند بر اساس مانده بانک، مانده دفاتر یا مانده واقعی تهیه شود.
-
-
انجام ثبتهای اصلاحی
-
پس از تأیید صورت مغایرت، ثبتهای لازم در دفاتر اعمال میشود تا مانده حسابها یکسان شود.
-
ثبتهای اصلاحی صورت مغایرت بانکی
ثبتهای اصلاحی، بخش مهم و کاربردی این فرآیند هستند. این ثبتها معمولاً برای اقلامی انجام میشوند که:
-
در دفاتر ثبت نشدهاند اما در صورتحساب بانک وجود دارند.
-
یا به اشتباه در دفاتر ثبت شدهاند و باید اصلاح شوند.
مثالهایی از ثبتهای اصلاحی متداول
| نوع قلم باز | ثبت حسابداری پیشنهادی |
| کارمزد بانکی (بستانکار بانک) | بدهکار: هزینه کارمزد بانکی بستانکار: بانک |
| سود سپرده (بدهکار بانک) | بدهکار: بانک بستانکار: درآمد سود سپرده |
| واریزی مستقیم مشتری به حساب (بدهکار بانک) | بدهکار: بانک بستانکار: حساب دریافتنی مشتری |
| برداشت مستقیم بانک بابت اقساط وام (بستانکار بانک) | بدهکار: تسهیلات یا هزینه بهره بستانکار: بانک |
اجرای درست ثبتهای اصلاحی نیازمند تسلط کامل بر استانداردهای حسابداری و تجربه عملی در مواجهه با انواع مغایرتهاست. تیم مدبران تهران با بهرهگیری از کارشناسان مجرب، این خدمات حسابداری را با دقت و سرعت ارائه میدهد تا مانده حسابهای شما همیشه دقیق و بهروز باشد.
ما حساب میکنیم،
شما رشد کنید…
برای اطلاع از هزینه و مشاوره همین حالا تماس بگیرید:
ما حساب میکنیم، شما رشد کنید…
برای اطلاع از هزینه و مشاوره همین حالا تماس بگیرید:
نکات مهم تکمیلی برای ثبتهای اصلاحی صورت مغایرت بانکی
برای اینکه فرآیند مغایرتگیری و ثبتهای اصلاحی به بهترین شکل انجام شود، رعایت چند نکته ضروری است:
-
ثبت بهموقع تراکنشها
هرچه ثبتهای بانکی در دفاتر سریعتر انجام شود، احتمال ایجاد مغایرت کمتر خواهد بود. -
استفاده از نرمافزار حسابداری
نرمافزارهای بهروز امکان مغایرتگیری خودکار را فراهم میکنند و خطای انسانی را کاهش میدهند. -
مستندسازی دقیق
تمام اقلام باز و ثبتهای اصلاحی باید با اسناد و مدارک پشتیبان (مانند رسید بانک یا فیش واریز) ثبت شوند. -
پیگیری اقلام باز قدیمی
اقلامی که چند دوره مالی متوالی باز میمانند باید پیگیری و تعیین تکلیف شوند تا از انباشته شدن اختلافات جلوگیری شود. -
هماهنگی با واحد خزانهداری یا مالی
ارتباط مستمر بین حسابدار و مسئول امور بانکی میتواند سرعت رفع مغایرتها را افزایش دهد.
جمعبندی
ثبتهای اصلاحی صورت مغایرت بانکی، پل ارتباطی بین ارقام دفاتر شرکت و واقعیت ثبتشده در بانک هستند. با اجرای دقیق مراحل مغایرتگیری، شناسایی اقلام باز و اعمال ثبتهای اصلاحی، میتوان اطمینان یافت که صورتهای مالی نهایی دقیق، شفاف و قابل اتکا هستند. این کار نهتنها به مدیریت نقدینگی و تصمیمگیری بهتر کمک میکند، بلکه در رعایت الزامات قانونی و جلوگیری از مشکلات مالیاتی نیز نقش حیاتی دارد.
اگر به دنبال اطمینان از صحت اطلاعات مالی و حذف هرگونه مغایرت بانکی هستید، همکاری با یک تیم حرفهای و مشاوره حسابداری میتواند بهترین راهکار باشد. ما در شرکت حسابداری مدبران تهران با رویکردی دقیق و شفاف، همراه شما در تمامی مراحل مغایرتگیری و ثبتهای اصلاحی خواهیم بود.
موسسه خدمات حسابداری و مالیاتی مدبران تهران
سوالات متداول
- صورت مغایرت بانکی چیست؟
گزارشی مقایسهای بین موجودی ثبتشده در دفاتر حسابداری و مانده حساب واقعی در بانک که اختلافات احتمالی را مشخص میکند. - چرا مغایرت بانکی وجود دارد؟
به دلایل مختلفی مانند: چکهای معوق که هنوز وصول نشده، واریزیهایی که هنوز در بانک ثبت نشده، کارمزد یا برداشت بانک بدون اطلاع شرکت، اشکالات ثبت در دفاتر یا بانک. - اقلام باز چه هستند؟
تراکنشهایی که فقط در یکی از دو منبع (دفاتر یا بانک) ثبت شدهاند و در طرف مقابل موجود نیستند—مثلاً سپردههای بینراهی، چک معوق، کارمزد یا واریزیهای ثبتنشده. - اقلام باز چه دستههایی دارند؟
چهار دسته: اقلام باز بدهکار دفاتر، بستانکار دفاتر، بدهکار صورتحساب بانک و بستانکار صورتحساب بانک. - روشهای تهیه صورت مغایرت بانکی چیست؟
سه روش کلی: بر اساس مانده بانک، بر اساس مانده دفاتر، یا بر اساس مانده واقعی (پس از شناسایی همه اقلام باز). - چه تفاوتی بین روشها وجود دارد؟
در روش مانده بانک، صورتحساب بانک مبناست؛ روش مانده دفاتر، دفاتر شرکت مبنا هستند؛ روش واقعی، همه اقلام باز را لحاظ کرده و مبنا را اصلاحشده میگیرد. - صورت مغایرت بانکی چه کاربردی دارد؟
ابزار ضروری برای کنترل حساب بانکی، شفافسازی وضعیت مالی، تنظیم صورتهای مالی و پیشگیری از مشکلات مالیاتی. - در صورت مغایرت چه باید کرد؟
ابتدا علت مغایرت را بررسی و اقلام باز را شناسایی کنید، سپس ثبتهای اصلاحی مناسب را در دفاتر انجام دهید تا ماندهها تطبیق پیدا کنند.
